Η Φάβα της Σκύρου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας

«Ο Κύκλος της Φάβας στη Νησιωτική Ελλάδα»!
Η Φάβα της Σκύρου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας!

Αποτέλεσμα συνεργασίας του Δήμου Σκύρου και του Ινστιτούτου Φυτογενετικών Πόρων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών!

Με ιδιαίτερη χαρά ανακοινώνουμε την Υπουργική Απόφαση που εγκρίνει την εγγραφή του στοιχείου «Ο κύκλος της νησιωτικής φάβας» στο Εθνικό Ευρετήριο Ἀυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.

Ο Δήμος Σκύρου σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Φυτογενετικών Πόρων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών υπέβαλε τον σχετικό φάκελο σε συνεργασία με τους ακόλουθους τοπικούς φορείς και πρόσωπα:
-Ένωση Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων, Αγροτικό Συνεταιρισμό Ατσικής Λήμνου, Αγροτικό Συνεταιρισμό Χώρας Αμοργού, Σύλλογο Καρσάνων Λευκάδος, Κοινοτικό Συμβούλιο Καρυάς, Εταιρεία Τηνιακών Μελετών, στην Κάρπαθο με τον Μιχάλη Λεντάκη, Μαρίνα Λεντάκη, Ρούλα Χουβαρδά-Παπαβασίλη, στη Λήμνο με την Αθηνά Καβαλέρη, στην Τήνο με τον Νίκο Κων/νου Αλβέρτη και στη Νάξο με τη Λαβρία Πρωτοπαπαδάκη.
 

Την πρωτοβουλία και τον συντονισμό της διαδικασίας είχε η καθηγήτρια Πηνελόπη Μπεμπέλη, Διευθύντρια του Εργαστηρίου Βελτίωσης Φυτών και Γεωργικού Πειραματισμού και του Ινστιτούτου Φυτογενετικών Πόρων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία μαζί με τους ερευνητές Ανδρομάχη Οικονόμου και Ροίκο Θανόπουλο συντάξανε το δελτίο.

 Η φάβα είναι πανάρχαιο έδεσμα που καταναλώνεται μέχρι σήμερα παραδοσιακά στα περισσότερα νησιά του Ελληνικού χώρου.

 Στην Σκύρο τη φάβα την προτιμάμε “παντρεμένη” με ελαφροτσιγαρισμένα κρεμμύδια και μάραθο σε αγνό ελαιόλαδο! Το γαρνίρισμά της ωμά κρεμύδια αντι τσιγαριστά, με κάπαρη η άλλες επιλογές προσθέτουν τον προσωπικό τόνο του καταστήματος, του οικοδεσπότη η της νυκοκυράς!

Η Φάβα παρασκευάζεται από σπασμένες κοτυληδόνες σπερμάτων (σπόρων) οσπρίων που προέρχονται από τοπικές ποικιλίες πέντε βοτανικών ειδών (3 είδη λαθουριού, 1 μπιζελιού και 1 κουκιού).

Οι αγρότες σε κάθε νησί έχουν αναπτύξει την δική τους καλλιεργητική τεχνική και επεξεργασία σύμφωνα με την τοπική παράδοση.

Στην παραδοσιακή νησιωτική κοινωνία η φάβα εντάσσεται στον καθημερινό όσο και στον εορταστικό διατροφικό κύκλο δημιουργώντας μια ιδιαίτερη διατροφική κουλτούρα και περιβάλλεται από πλήθος λεκτικών και συμβολικών πρακτικών. Η φάβα εξακολουθεί μέχρι σήμερα να περιλαμβάνεται στην τοπική παραδοσιακή κουζίνα αλλά και στις σύγχρονες γαστρονομικές συνθέσεις.

Η φάβα της Σκύρου προέρχεται από λαθούρι, από την ποικιλία Lathyrus ochrus που στην Σκύρο αποκαλείται «ο πίσε(ς)». Είναι ένα από τα δύο είδη φάβας που ευδοκιμούν στο νησί μας – το άλλο είδος λέγεται «κουρακάτσι», είναι μικρόσπερμο, γλυκύτερο και με έντονο πορτοκαλί χρώμα.

Η κοινότητα Σκύρου βραβεύτηκε για τη Σκυριανή φάβα το 1932 στη διεθνή έκθεση της Θεσσαλονίκης.
 

«Κάποιο λάκκο έχει η φάβα», λέμε, αλλά γιατί; Η φάβα απορροφά τόσο λάδι και όσο ρίχνουμε το “πίνει”, που δεν μπορεί, κάποια λακκουβίτσα υπάρχει και χάνεται εκεί τόση ποσότητα!

Όπως αναφέρει η Υπουργική Απόφαση το παρασκεύασμα της φάβας «αποτελεί βασικό προϊόν της διατροφικής κουλτούρας της νησιωτικής Ελλάδας που συμβάλλει αφενός στην ενίσχυση και ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας των νησιωτικών περιοχών, αφετέρου στη διαφύλαξη και ενίσχυση της παραγωγικής ταυτότητας και της γευστικής μνήμης των νησιωτικών κοινοτήτων καθώς και στη βιώσιμη ανάπτυξή τους».

Ως δήμος Σκύρου, καλούμε τους αγρότες και κατοίκους του νησιού μας, να συνεχίσουν τις προσπάθειες για την ανάδειξη των τοπικών παραδοσιακών ποικιλιών μας, τη φάβα αλλά και ό,τι αγνό προϊόν παράγεται στο νησί μας, που διασφαλίζει, καθορίζει & υποστηρίζει την πολιτιστική και διατροφική μας ταυτότητα!